انتخاب صحیح روغن جک هیدرولیک و پمپ هیدرولیک مستقیما بر فشار کاری، سرعت حرکت، راندمان، سایش قطعات و عمر مفید سیستم اثر می گذارد. روغن مناسب باید ویسکوزیته پایدار، خاصیت ضد سایش، مقاومت مناسب در برابر اکسیداسیون و قابلیت جداشدن از هوا و آب داشته باشد. در سیستم های متداول، روغن های معدنی هیدرولیک با کلاس های ISO VG 32، ISO VG 46 و ISO VG 68 کاربرد گسترده ای دارند. انتخاب بین این گریدها باید براساس دمای محیط، دمای روغن، نوع پمپ و توصیه سازنده انجام شود. برای نمونه، روغن Mobil DTE 25 Ultra در گرید ISO VG 46، ویسکوزیته 46.2 cSt در 40°C و شاخص ویسکوزیته 110 دارد.
ویسکوزیته روغن هیدرولیک و اهمیت آن
ویسکوزیته، مقاومت سیال در برابر جاری شدن است و یکی از مهم ترین مشخصات روغن هیدرولیک محسوب می شود. روغن بسیار رقیق می تواند باعث افزایش نشتی داخلی و کاهش ضخامت فیلم روانکار شود. روغن بیش از حد غلیظ نیز افت فشار در مسیر مکش و افزایش توان مورد نیاز پمپ را ایجاد می کند. در نتیجه، انتخاب گرید مناسب باید بین روانکاری، آب بندی داخلی و قابلیت جریان روغن تعادل ایجاد کند. گرید ISO VG 32 ویسکوزیته اسمی حدود 32 cSt در 40°C دارد. این مقدار برای ISO VG 46 و ISO VG 68 به ترتیب حدود 46 و 68 cSt است. مقادیر واقعی هر محصول می توانند اندکی متفاوت باشند.
برای جک های هیدرولیک دستی، جک های صنعتی و پمپ های هیدرولیک، انتخاب روغن صرفا براساس عدد ویسکوزیته صحیح نیست. نوع پمپ، سرعت چرخش، فشار کاری و دمای محیط نیز باید بررسی شوند. در محیط های سرد، روغن با ویسکوزیته بالا می تواند راه اندازی را دشوار کند. در محیط های گرم، روغن بیش از حد رقیق ممکن است حفاظت مناسبی ایجاد نکند. به همین دلیل، شاخص ویسکوزیته VI نیز اهمیت دارد. برای نمونه، Mobil DTE 24 Ultra با گرید ISO VG 32 دارای VI حدود 115 است. مدل ISO VG 46 همین خانواده دارای VI حدود 110 است.
ضریب اصطکاک و خاصیت ضد سایش روغن
ضریب اصطکاک در سیستم هیدرولیک به تماس سطوح، شرایط روانکاری، فشار، سرعت و ویژگی های روغن وابسته است. هدف روغن هیدرولیک مناسب، ایجاد یک فیلم پایدار میان قطعات متحرک است. این فیلم تماس فلز با فلز را کاهش می دهد و از سایش شفت، پیستون، کفشک، صفحات داخلی و یاتاقان ها جلوگیری می کند. بنابراین، در انتخاب روغن جک و پمپ هیدرولیک، خاصیت Anti-wear یا AW اهمیت بیشتری از مقایسه ساده ضریب اصطکاک دارد. استانداردهایی مانند ISO 11158 و DIN 51524 برای طبقه بندی برخی روغن های هیدرولیک مورد استفاده قرار می گیرند. روغن باید با طراحی پمپ و الزامات سازنده مطابقت داشته باشد.
کاهش اصطکاک داخلی باعث کاهش اتلاف انرژی و تولید حرارت می شود، اما روغن هیدرولیک نباید صرفا براساس کمترین اصطکاک انتخاب شود. افزودنی های ضد سایش باید با فلزات، آب بندها و طراحی پمپ هیدرولیک سازگار باشند. در پمپ های پیستونی و پره ای، شرایط تماس داخلی می تواند بسیار حساس باشد. Mobil DTE 20 Ultra برای حفاظت در برابر سایش و کنترل رسوبات طراحی شده است. این خانواده همچنین در آزمون FZG برای برخی گریدها عملکرد مشخصی نشان می دهد.
مقاومت حرارتی، اکسیداسیون و پایداری روغن پمپ و جک هیدرولیک
افزایش دمای روغن باعث کاهش ویسکوزیته و تسریع فرآیند اکسیداسیون می شود. اگر دمای کاری برای مدت طولانی بالا بماند، روغن می تواند دچار افت کیفیت و تشکیل رسوبات شود. این رسوبات ممکن است مسیرهای باریک، شیرها و اجزای حساس پمپ را آلوده کنند. بنابراین، مقاومت حرارتی روغن باید همراه با پایداری اکسیداسیون ارزیابی شود. نقطه اشتعال نیز یک مشخصه فیزیکی مهم است، اما نباید آن را با حداکثر دمای مجاز کار روغن یکسان دانست. برای مثال، Mobil DTE 25 Ultra دارای نقطه اشتعال حدود 238°C و گرانروی 46.2 cSt در 40°C است.
بنا به اطلاعات هیدرولیک مارکت، دمای واقعی روغن در مخزن و خروجی پمپ معیار مهم تری برای ارزیابی شرایط کاری است. بالا رفتن دمای روغن می تواند ناشی از فشار بیش از حد، شیر اطمینان معیوب، بارگذاری مداوم یا نشتی داخلی باشد. در چنین شرایطی، تعویض روغن به تنهایی مشکل را برطرف نمی کند. استفاده از روغن دارای پایداری اکسیداسیون مناسب می تواند عمر سیال و قطعات را افزایش دهد. برخی محصولات هیدرولیک صنعتی برای افزایش عمر روغن و کنترل رسوبات طراحی شده اند. Mobil برای سری DTE 20 Ultra، بهبود کنترل رسوبات و پایداری اکسیداسیون را از ویژگی های عملکردی محصول اعلام کرده است.
برندهای معتبر تولید کننده Hydraulic Oil
در بازار جهانی، برندهایی مانند Mobil، Shell، Castrol، Chevron، TotalEnergies و Fuchs محصولات متنوعی برای سیستم های هیدرولیک صنعتی تولید می کنند. انتخاب برند به تنهایی معیار کافی برای تعیین مناسب بودن روغن نیست. مشخصات فنی، کلاس ISO VG، استاندارد عملکرد، نوع افزودنی و تاییدیه سازنده پمپ اهمیت بیشتری دارند. برای مثال، Shell Tellus S2 MX در گریدهای هیدرولیک مختلف عرضه شده و نمونه ISO VG 32 دارای ویسکوزیته 32 cSt در 40°C و VI حدود 105 است. این محصول برای استفاده در بسیاری از پمپ های هیدرولیک طراحی شده است.
برای پمپ های برندهایی مانند Rexroth، Parker، Vickers، Eaton و Kawasaki بهتر است روغن براساس دستورالعمل همان پمپ انتخاب شود. در دستگاه های پرس، جک های هیدرولیک و پاورپک های صنعتی، گرید ISO VG 46 در بسیاری از شرایط انتخاب رایجی است. با این حال، نمی توان ISO VG 46 را برای تمام دستگاه ها انتخاب قطعی دانست. دمای محیط، دمای کاری و نوع پمپ می توانند انتخاب را به ISO VG 32 یا ISO VG 68 تغییر دهند. همچنین مخلوط کردن روغن هایی با پایه یا بسته افزودنی متفاوت بدون بررسی سازگاری توصیه نمی شود.
